Kaapstad. – Die skerp toename in die aantal veiligheidsverwante
opskortings by Suid-Afrikaanse myne kom Lonmin so
duur te staan dat dit die bekostigbaarheid van sy groeiplanne bedreig, het mnr. Ian Farmer, uitvoerende
hoof van die platinumgroep, gister op die jaarlikse Mynbou-indaba gesê.
Lonmin kon in die laaste kwartaal van verlede jaar sowat
177 000 ton rots nie myn nie weens art. 54-opskortings, vergeleke met 285 000 ton in die hele
boekjaar tot einde September.
Dit was ondanks ’n heelwat beter veiligheidsvertoning, met een
sterfgeval tot dusver teenoor ses die vorige boekjaar.
Die groep wil in die huidige boekjaar kapitaalbesteding van sowat
$450 miljoen doen, maar dit plaas hom weer in negatiewe kontantvloei, het Farmer
gesê. Die groep het in die 2011-boekjaar sy eerste positiewe kontantvloei in
drie jaar behaal.
Die ontwrigting weens opskortings is
’n kernbepaler van die bekostigbaarheid van die beleggings, het hy gesê. “Ons
het die kwessie op verskeie vlakke met die departement van minerale bronne
aangeroer.”
Volgens Farmer verkies Lonmin ’n “vennootskap”-benadering eerder as
die departement se “strafbenadering”.
Me. Susan Shabangu, minister van minerale bronne, het egter Dinsdag
op die indaba gesê haar department gaan nie sy gebruik van art. 54 van die Wet
op Veiligheid en Gesondheid in Myne hersien nie en trouens die inspeksie van
platinummyne verskerp.
Die arbeidslandskap sal volgens Farmer geneig tot stakings bly
“totdat die politiek van werkloosheid bo die politiek van die werkendes verhef
word”.
“Ons verhoudinge met vakbonde is in die algemeen goed, maar die
Association of Mineworkers & Construction Union (Amcu) is ’n onbekende, nuwe
element wat ons in die toekoms sal moet hanteer,” het hy gesê.
Dié vakbond is in 2003 deur geskorste lede van die National Union
of Mineworkers (NUM) gestig en blyk by te dra tot die probleme by Impala
Platinum se myne in Rustenburg.
Die bedryf is ook bekommerd oor die verskillende persepsies van die
vordering met transformasie, het Farmer gesê.
Lonmin het opsies op die tafel om die 26%-teiken teen 2014 te haal.
Dit sal behels óf ’n groter belang vir sy huidige vennoot, Incwala, wat deur
mnr. Cyril Ramaphosa se Shanduka beheer word, óf breër skemas.